آزمایشگاه دکتر جوادی با بیش از ۱۵ سال سابقه در زمینه ی آزمایشگاهی با کادرهای مجرب و بهترین متد های نمونه گیری بزرگسالان و نوزادان و کودکان و بهترین کیفیت در جواب دهی در خدمت شما بیماران گرامی می باشد .

برخی از خدمات آزمایشگاه دکتر جوادی ( آزمایشگاه غربالگری در فلاح )نمونه گیری در منزل ، ارسال پیامک به محض آماده شدن جواب ، ارسال رایگان جواب درب منزل ، امکان رزرو وقت و نوبت دهی به صورت آنلاین ، جواب دهی آنلاین از طریق سایت ، امکان ارسال نسخه به تلگرام آزمایشگاه جهت تخمین هزینه و شرایط پیش از آزمایش می باشد .

آزمایش‌‌های بارداری یکی از اقدامات مهم برای مراقبت‌های دوران بارداری است . این آزمایش‌ها اطلاعاتی را دربارۀ سلامت شما و فرزندتان در اختیار پزشک می‌گذارد و کمک ‌‌می‌کند تا هر نوع مشکل مؤثر در سلامت جنین و شما مثل نقص‌‌های مادرزادی ، بیماری‌‌های ژنتیکی و عوارض بارداری تشخیص داده شود . برخی از آزمایش‌های بارداری برای همۀ زنان تجویز می‌شود ، در حالی‌که برخی از آنها فقط با توجه به شرایط زنان باردار و تشخیص پزشک تجویز خواهد شد . برخی از این آزمایش‌ها در این مطلب بررسی شده و بهتر است شما نیز اطلاعات کافی را در مورد این آزمایش‌ها داشته باشید .

​​​​​​​آزمایش‌‌ها و اقدامات معمول بارداری

آزمایش‌‌های مختلفی در طول مراحل دوران بارداری انجام می‌شود . برخی از این آزمایش‌‌ها ، سلامت شما را بررسی ‌‌می‌کند و برخی از آنها اطلاعاتی دربارۀ سلامت جنین در اختیار پزشک ‌‌می‌گذارد . این آزمایش‌ها به شرح زیر است:

آزمایشات سه ماهۀ اول بارداری

  • آزمایش خون

آزمایش خون به منظور شناسایی نوع گروه خونی و عامل Rh و بررسی کم‌خونی ، ایمنی نسبت به روبلا (سرخجه) و بیماری‌هایی مانند هپاتیت B، سیفلیس، HIV و سایر بیماری‌های منتقل شونده از راه جنسی انجام می‌گیرد.

  • تست اولتراسوند برای بررسی شفافیت پشت گردن جنین (NT)

این تست برای بررسی پشت گردن جنین از نظر افزایش مایع و ضخیم‌شدگی انجام می‌گیرد.

  • آزمایش سرم (خون) مادر

در این آزمایش مقدار دو ماده که در خون تمام زنان باردار یافت می‌شود ، اندازه‌گیری می‌شود :

غربالگری پروتئین پلاسما مرتبط با بارداری (PAPP-A) : پروتئینی که در اوایل بارداری توسط جفت تولید می‌شود. سطح غیرطبیعی این پروتئین با افزایش ریسک ناهنجاری‌های کروموزومی در ارتباط است.

گونادوتروپین کوریونیک انسانی (hCG) : هورمونی که در اوایل بارداری از جفت تولید می‌شود. سطح غیرطبیعی این پروتئین با افزایش ریسک ناهنجاری‌های کروموزومی در ارتباط است.

زمانی‌که این دو تست همراه هم انجام بگیرند ، توانایی بزرگی در تشخیص امکان وجود نقایص مادرزادی مانند سندرم داون (تریزومی ۲۱) و تریزومی ۱۸ خواهند داشت. اگر نتایج این آزمایشات غربالگری سه ماهۀ اول غیرطبیعی باشد ، مشاورۀ ژنتیکی توصیه می‌شود . همچنین ، آزمایشات دیگری از جمله نمونه‌برداری از کوریون (CVS)، آمنیوسنتز، cell-free fetal DNA و سایر اولتراسوندها ممکن است برای تشخیص دقیق‌تر مورد نیاز باشند.

  • نمونه‌برداری از کوریون (CVS)

اگر ۳۵ ساله یا بزرگ‌تر هستید ، یا سابقۀ خانوادگی بیماری‌های خاصی دارید و یا دارای آزمایش ژنتیک غیرتهاجمی مثبتی هستید ، به شما انجام این آزمایش بین هفته‌های ۱۰ تا ۱۲ پیشنهاد خواهد شد . CVS می‌تواند نقایص ژنتیکی بسیاری از جمله سندرم داون ، آنمی داسی شکل ، سیستیک فیبروزیس، هموفیلی و دیستروفی عضلانی را تشخیص دهد . در این روش ، از کاتتر کوچکی از طریق سرویکس و یا فرو بردن سوزنی به درون شکم برای گرفتن نمونه بافت از جفت استفاده می‌شود. در این روش یک درصد خطر سقط وجود دارد و می‌تواند نقایص مادرزادی کروموزومی را با دقت ۹۸ درصدی تشخیص دهد. اما، در مقایسه با آمنیوسنتز، نمی‌تواند در تشخیص اختلالات لولۀ عصبی مانند اسپینا بیفیدا، آننسفالی و نقص دیوارۀ شکم کمک‌کننده باشد.

  • cell-free fetal DNA یا NIPT

این تست می‌تواند بعد از ۱۰ هفتگی انجام گیرد . در این آزمایش از نمونۀ خون برای اندازه‌گیری مقدار نسبی DNA آزاد جنینی در خون مادر استفاده می‌شود. تصور می‌شود این تست می‌تواند ۹۹ درصد حاملگی‌های سندرم داونی را تشخیص دهد. همچنین، برای سایر ناهنجاری‌های کروموزومی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  • شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC)

این آزمایش به پزشک اطلاع می‌دهد که آیا شما دارای هموگلوبین بسیار کمی در گلبول‌های قرمز (نشانۀ آنمی) خود هستید. اگر چنین باشد، احتمالا به علت کمبود آهن است. اگر کمبود آهن داشته باشید، پزشکتان توصیه خواهد کرد که مکمل‌های آهن مصرف کنید و غذاهای غنی از آهن بیش‌تری بخورید.
در این تست پلاکت‌ها و گلبول‌های سفیدتان نیز شمارش می‌شوند (تعداد بالای گلبول‌های سفید می‌تواند نشانگر عفونت باشد).

آزمایشات سه ماهۀ دوم بارداری

  • غربالگری آلفا فتوپروتئین (AFP)

این آزمایش خون سطح آلفا فتوپروتئین خون مادر را در طول بارداری اندازه‌گیری می‌کند. AFP پروتئینی است که به‌طور طبیعی توسط کبد جنین تولید می‌شود و در مایع اطراف جنین (مایع آمنیوتیک) وجود دارد و از جفت به خون مادر منتقل می‌شود. آزمایش خون AFP، MSAFP (AFP سرم مادری) نیز نامیده می‌شود.
سطوح غیر طبیعی AFP می‌تواند نشانۀ موارد زیر باشد:

  • نقایص لولۀ عصبی باز (ONTD) از جمله اسپینا بیفیدا
  • سندرم داون
  • سایر اختلالات کروموزومی
  • نقص در دیوارۀ شکمی جنین
  • دوقلویی (بیش از یک جنین این پروتئین را تولید می‌کند)
  • تاریخ تخمینی نادرست شروع بارداری (سطح این پروتئین در طول بارداری متفاوت است)
  • hCG

هورمون گونادوتروپین کوریونی انسانی می‌باشد که توسط جفت تولید می‌شود.

  • استریول (Estriol)

هورمونی که توسط جفت تولید می‌شود.

  • Inhibin

هورمونی که توسط جفت تولید می‌شود.

نتایج آزمایش غیرطبیعی AFP و سایر مارکرها ممکن است نشانگر نیاز به انجام آزمایشات اضافی باشد. معمولا برای تایید تاریخ بارداری و بررسی نخاع و سایر قسمت‌های بدن جنین از نظر نقص، از سونوگرافی استفاده می‌شود. ممکن است آمنیوسنتز برای تشخیص دقیق مورد نیاز باشد.

  • آمنیوسنتز

آمنیوسنتز روشی است که در آن برای تشخیص اختلالات کروموزومی و نقایص لولۀ عصبی باز (ONTDs)، از مایع آمنیوتیک اطراف جنین نمونۀ کوچکی می‌گیرند. این تست برای سایر نقایص ژنتیکی و اختلالات بسته به تاریخچۀ خانوادگی نیز قابل انجام است. آمنیوسنتز به‌طور کلی برای زنان بین هفته‌های ۱۵ تا ۲۰ بارداری که در معرض خطر بالای ابتلا به اختلالات کروموزومی هستند ، مانند زنانی که بالای ۳۵ سال سن دارند یا زنانی که تست غربالگری سرم مادری غیرطبیعی دارند که نشان‌دهندۀ خطر بالای اختلالات کروموزومی یا نقایص لولۀ عصبی می‌باشد، توصیه می‌شود.

  • بررسی الکتریکی قلب جنین

ممکن است پزشک در طول بارداری و طول زایمان بخواهد ضربان قلب و سایر عملکردهای آن را کنترل کند. در این روش، میزان و ریتم ضربان قلب جنین بررسی می‌شود. متوسط ضربان قلب جنین بین ۱۱۰ تا ۱۶۰ در هر دقیقه می‌باشد. ضربان قلب جنین ممکن است در پاسخ به شرایط رحم تغییر کند. ضربان قلب یا الگوی غیرطبیعی ممکن است به این معنا باشد که جنین اکسیژن کافی دریافت نمی‌کند یا مشکلات دیگری وجود دارد. همچنین، الگوی غیرطبیعی می‌تواند به معنای نیاز به زایمان اورژانسی یا سزارین باشد.

  • تست تحمل گلوکز (GTT)

تست یک ساعته اولیه ، آزمایش چالش گلوکز است و اگر نتیجه غیرطبیعی باشد ، تست تحمل گلوکز انجام می‌گیرد. این تست معمولا بین هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ برای اندازه‌گیری سطح قند (گلوکز) در خون مادر انجام می‌شود. سطح غیرطبیعی گلوکز ممکن است نشانۀ دیابت بارداری باشد . دیابت بارداری می‌تواند نیاز بالقوۀ مادر برای انجام زایمان سزارین را افزایش دهد، زیرا معمولا نوزاد مادران دارای دیابت بارداری بزرگ‌تر می‌شوند. همچنین، ممکن است نوزاد روزها بعد از زایمان، قند خون پایین داشته باشد. اگر آزمایش دیابت بارداری مثبتی داشته باشید، ریسک بالاتری در ابتلا به دیابت در طی ۱۰ سال آینده خواهید داشت و باید پس از بارداری نیز آزمایش انجام دهید.

آزمایشات سه ماهۀ سوم بارداری

  • استرپتوکوک گروه B

استرپتوکوک گروه  B(GBS)، باکتری است که در انتهای دستگاه تناسلی ۲۵ درصد زنان یافت می‌شود . عفونت GBS معمولا قبل از بارداری مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند منجر به بیماری‌های جدی در مادر طی طول بارداری شود. GBS ممکن است باعث کوریوآمنیونیتیس (عفونت شدید بافت جفتی) و عفونت بعد از زایمان شود. عفونت‌های دستگاه ادراری ناشی از GBS می‌تواند منجر به زایمان زودرس ، یا پیلونفریت و سپسیس شود . GBS شایع‌ترین علت عفونت‌های تهدیدکنندۀ زندگی نوزادان از جمله پنومونی و مننژیت است . نوزادان تازه متولد شده عفونت را در طول بارداری و یا از دستگاه تناسلی مادر هنگام زایمان می‌گیرند.
مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری، غربالگری تمام زنان باردار را از نظر کلونیزاسیون استرپتوکوک گروه B در واژن و رکتوم بین هفته‌های ۳۵ تا ۳۷ بارداری توصیه می‌کند. درمان مادران با ریسک فاکتور مشخص یا کشت مثبت، برای کاهش خطر انتقال GBS به نوزاد مهم است. نوزادان مادرانی که بعد از آزمایش GBS مثبت، آنتی‌بیوتیک دریافت می‌کنند، نسبت به مادران بدون درمان، ۲۰ برابر کم‌تر محتمل توسعه بیماری هستند.

  • تست بدون استرس (NST)

تست بدون استرس ضربان قلب جنین و پاسخ به حرکت را برای اطمینان از عملکرد خوب جنین و دریافت اکسیژن کافی اندازه‌گیری می‌کند. این تست از هفتۀ ۲۸ به بعد انجام می‌گیرد. تست بدون استرس معمولا برای مادرانی که دارای عوارض‌هایی مانند دیابت بارداری یا پره‌اکلامپسی هستند و یا تحت روشی مانند آمنیوسنتز قرار گرفته‌اند، انجام می‌گیرد. همچنین، زمانی‌که جنین کوچک‌تر از حد نرمال باشد یا زیاد فعال نباشد، انجام می‌شود. اگر زمان زایمان گذشته باشد، ممکن است NST انجام گیرد.

  • بیوفیزیکال پروفایل (BPP)

بیوفیزیکال پروفایل یکی دیگر از روش‌های ارزیابی سلامت جنین می‌باشد و اغلب زمانی‌که سایر تست‌ها (مانند تست بدون استرس) نیاز به پیگیری داشته باشند ، انجام می‌گیرد . هنگامی‌که همه‌ی اندازه‌گیری‌ها نرمال باشد، به احتمال زیاد جنین عملکرد خوبی دارد. اگر هرکدام از تست‌ها نامشخص باشد، ممکن است تست‌های بیش‌تری برای بدست آوردن تصویر دقیق‌تری از وضعیت جنین ارائه شود. مادرانی که دوقلو یا چندقلو باردارند و دارای ریسک فاکتور‌های مشخصی هستند، همچنین افرادی که شرایطی مانند فشار خون بالا، دیابت نوع ۲ یا بیماری قلبی دارند، ممکن است این تست برایشان انجام گیرد. همچنین، زمانی‌که تاریخ زایمان گذشته باشد ممکن است انجام ‌شود. پزشکان اغلب برای تعیین اینکه آیا زمان زایمان القایی است، این تست را انجام می‌دهند. بیوفیزیکال پروفایل هیچ خطری برای مادر و جنین ندارد.

سونوگرافی : در سونوگرافی پزشک با استفاده از امواج اولتراساند، وضعیت جفت جنین و اندام‌‌های او را بررسی می‌کند. اگر در دوران بارداری با مشکلی مواجه نشوید ، سه بار سونوگرافی به صورت معمول انجام می‌شود .

این سونوگرافی‌ها شامل موارد زیر است :

  • سونوگرافی اول  : در هفته‌های ۱۱ تا ۱۳ بارداری و همراه با آزمایش‌های غربالگری جنین و تحت عنوان سونوگرافی nt انجام می‌شود.
  • سونوگرافی دوم : به شکل معمول از شروع هفتۀ ۱۶ تا قبل از پایان هفتۀ ۱۸ بارداری درخواست می‌شود. سونوگرافی هفته‌های ۱۶ تا ۱۸ بارداری باید هدفمند و به منظور بررسی تعداد جنین، وضعیت جفت، سن بارداری و تعیین ناهنجاری‌های واضح جنین صورت می‌گیرد.
  • سونوگرافی سوم : در هفته‌های ۳۱ تا ۳۴ بارداری به منظور بررسی وضعیت رشد جنین ، میزان مایع آمنیوتیک ، نمایش جنین ، وضعیت جفت و ناهنجاری‌ها درخواست داده می‌شود.

آزمایش غربالگری والدین باید چه زمانی انجام شود ؟

آزمایش‌های غربالگری سه‌ماهه‌ی اول می‌توانند در ۱۰ هفتگی انجام شوند . این آزمایش‌ها معمولا شامل آزمایش خون و سونوگرافی هستند . موضوع مورد بررسی در آنها هم سلامت عمومی جنین و بررسی ابتلای او به بیماری‌های ژنتیکی مانند سندروم داون است .

موضوع دیگری که در آزمایش‌های غربالگری سه ماهه‌ی اول بررسی می‌شود ، فیبروز سیستیک و مشکلات قلبی جنین است . آزمایش غربالگری سه‌ماهه‌ی دوم هم مخصوص به ۱۴ تا ۱۸ هفتگی هستند و با بررسی آزمایش خون، مشخص می‌شود که جنین مبتلا به سندروم داون یا نقص لوله‌ی عصبی باز است یا خیر. نقص لوله‌ی عصبی باز، مجموعه‌ای از نواقص است که هنگام تشکیل مغز و طناب نخاعی بروز پیدا می‌کند . علاوه‌ بر اینها، سونوگرافی هم انجام می‌شود.

تست زردی نوزادان

اکثراً نوزادان در چند روز اول زندگی خود زرد می شوند . البته احتمال وقوع این عارضه در نوزادان نارس بیش از نوزادان رسیده است . اولین جایی که زردی در آن مشاهده میشود ، چشم نوزاد است به تدریج سینه ، شکم و پاهای نوزاد نیز ممکن است زرد شوند.

هر نوزادی که زرد می شود حتی اگر حال عمومی او خوب باشد بایستی در اولین فرصت توسط پزشک معاینه شود زیرا زردی شدید ممکن است باعث عقب ماندگی ذهنی و حتی مرگ نوزاد شود .

تست زردی نوزادان بدون خونگیری :

در این روش با دستگاه تخصصی billi test  بدون خونگیری و درد و روش های تهاجمی از روی پیشانی نوزاد به دقت زردیشان اندازه گیری می شود .

تست زردی نوزادان با خونگیری :

در مواردی که بنا به دستور پزشک یا خواست والدین محترم نظر به خون گیری از نوزاد جهت بررسی زردی نوزاد باشد ما با راحت ترین روش و سریع ترین زمان یعنی در کمتر از یک ساعت جوابدهی زردی نوزاد را با دو دستگاه دقیق به شما گزارش می کنیم .

درمان زردی در نوزادان

اگر چه زردی یکی از شایعترین بیماری های دوران نوزادی بوده و گاه عوارض خیلی بدی بر جای می گذارد در عین حال درمان نسبتاً آسان و موثر دارد . زردی را می توان توسط لامپ های مخصوص با طیف نوری خاص و با ارتفاع مشخص از نوزاد و در مدت زمان مناسب درمان کرد .

لامپ های مهتابی معمولی که در منزل استفاده می شود برای این کار مناسب نیستند و گاه خطراتی را بدنبال دارند . هنگامی که نوزاد زیر لامپ مخصوص زردی گذاشته می شود می بایست لخت بوده و فقط چشم ها و قسمت تناسلی پوشیده باشد (چشم بند و پوشک داشته باشد) می بایست دقت کرد که چشم بند روی بینی نوزاد را نپوشاند و مشکل تنفسی برای او ایجاد نکند . فاصله نوزاد تا لامپ ۴۰-۲۰ سانتی متر باشد و می بایست در مدتی که زیر لامپ قرار دارد بسته به نیاز نوزاد که حدوداً هر ۳-۲ ساعت می باشد مادر، نوزاد را از زیر لامپ خارج کرده و به او شیر بدهد و مجدداً با بستن چشم ها او را به زیر لامپ برگرداند .

بسته به شدت زردی میزان بیلی روبین نوزاد توسط آزمایش خون هر ۴-۱۲ ساعت باید چک شود . معمولاً وقتی عدد بیلی روبین به کمتر از ۱۲ برسد نور درمانی (فوتوتراپی) قطع می شود .

گاهی بیلی روبین به حدی بالاست که برای نوزاد بسیار خطرناک بوده و می بایست سریعاً پایین آورده شود که می تواند علت بالا بودن زردی تاخیر والدین در مراجعه به پزشک و یا بیماری نوزاد باشد در این موارد می بایست خون نوزاد سریعاً تعویض شود . تعویض خون نسبت به نور درمانی عوارض بسیار بیشتری دارد لذا می بایست والدین با مراجعه به موقع به پزشک و انجام توصیه های او از رسیدن به مرحله ی تعویض خون پیشگیری کنند ولی در صورتی که پزشک تعویض خون را صلاح بداند مطمئن باشید عوارض زردی بالا بسیار بیشتر از عوارض تعویض خون می باشد  .

سوالات متداول

NIPT برای بررسی چه بیماری هایی در جنین توصیه می شود؟

مدت زمان ناشتایی در مورد نوزادان چقدر است؟

مناسب ترین زمان مراجعه برای آزمایشات نیازمند ناشتایی چه ساعتی است؟

بهترین زمان انجام غربالگری برای زنان باردار

دوره سه ماهه اول بهترین زمان انجام آزمایشات غربالگری است، اما اگر خانم بارداری به هر دلیلی نسبت به انجام این غربالگری دیر اقدام کرد، می‌تواند سری آزمایشات سه ماهه دوم را انجام دهد ، اما آزمایشات سه ماهه دوم از دقت کمتری نسبت به آزمایشات سه ماهه اول برخوردار است.

آزمایشات در سه ماهه اول بهترین و مطمئن‌ترین روش غربالگری است، اگر جواب آزمایشات دوره سه ماهه اول منفی باشد سلامت جنین ۸۵ تا ۹۰ درصد تضمین شده است و این نوید را می‌دهد که خطری کم جنین را تهدید می‌کند و اگر جواب مثبت باشد، باید آزمایشات و اقدامات تشخیصی را انجام داد.

سوالات خود را از ما بپرسید :